Blog | Ογκολογία

Σαρκώματα μαλακών μορίων: τι είναι και τι πρόγνωση έχουν

Δρ Χρήστος Πανόπουλος, Παθολόγος – Ογκολόγος

Πώς ορίζονται τα Σαρκώματα Μαλακών Μορίων;

Με τον ορισμό Σαρκώματα Μαλακών Μορίων, περιγράφεται μία ομάδα κακοήθων νεοπλασμάτων, που προέρχονται από τους λεγόμενους «μαλακούς ιστούς» ή καλύτερα από τον «συνδετικό ιστό».
Στον συνδετικό ιστό περιλαμβάνονται όλοι οι ιστοί, που στηρίζουν, συνδέουν ή διαχωρίζουν διαφορετικά μέρη του σώματος.

Στα μαλακά μόρια επομένως περιλαμβάνονται οι μύες, οι τένοντες, το λίπος, το αίμα, τα λεμφαγγεία, τα νεύρα και ο συνοβιακός ιστός των αρθρώσεων. Δεδομένου ότι συνδετικός ιστός υπάρχει σε κάθε σημείο του σώματος, τα σαρκώματα μαλακών μορίων, μπορεί να αναπτυχθούν σε οποιοδήποτε όργανο ή περιοχή του σώματος1.
Παρότι τα σαρκώματα μαλακών μορίων μπορεί να αναπτυχθούν οπουδήποτε, είναι συχνότερα στα άνω και κάτω άκρα (50%), στην κοιλιά και τον κορμό (40%) και στην κεφαλή και τον
τράχηλο (10%)2

Το πρώτο συνθετικό του ονόματός τους εξαρτάται από τον ιστό ή το όργανο προέλευσης (π.χ. λειομυοσάρκωμα, ινοβλαστικό σάρκωμα, λιποσάρκωμα, γαστρεντερικός στρωματικός όγκος ή αλλιώς GIST, αγγειοσάρκωμα, συνοβιοσάρκωμα κλπ.)3
Στα σαρκώματα ανήκουν και κακοήθη νεοπλάσματα των οστών, όπως το οστεοσάρκωμα και τα σαρκώματα Ewing.4

Επιδημιολογικά στοιχεία

Τα σαρκώματα αποτελούν περίπου το 21% του συνόλου των κακοήθων παιδιατρικών συμπαγών όγκων και λιγότερο από 1% του συνόλου των συμπαγών όγκων των ενηλίκων. Επιπλέον με τον όρο σαρκώματα ορίζεται σημαντικός αριθμός κακοηθειών και όχι μία μόνο συγκεκριμένη κακοήθεια. Διακρίνονται πάνω από 100 διαφορετικοί ιστολογικοί υπότυποι, οι οποίοι δεν εντοπίζονται σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος.

Τα σαρκώματα μαλακών μορίων επομένως είναι σπάνιοι και πολύπλοκοι όγκοι. Ο ισόβιος κίνδυνος ανάπτυξης σαρκώματος υπολογίζεται σε 0,35 – 0,50%.

Η μέση ηλικία διάγνωσης των σαρκωμάτων μαλακών μορίων και των οστεοσαρκωμάτων των ενηλίκων είναι τα 58 και 40 έτη αντίστοιχα.4

Δεδομένης της σπανιότητας των σαρκωμάτων και της αντιμετώπισής τους συνήθως με συνδυασμένη θεραπεία, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο από ομάδα ειδικών σε κέντρα, τα οποία έχουν την δυνατότητα Ογκολογικού Συμβουλίου με την συμμετοχή χειρουργών, απεικονιστών, παθολογοανατόμων, ογκολόγων και ακτινοθεραπευτών.3

Αίτια Σαρκωμάτων

Δεν υπάρχουν σαφή αίτια, κάτι που ισχύει άλλωστε για τις περισσότερες νεοπλασίες. Υπάρχουν όμως κάποιοι παράγοντες, που αυξάνουν τον κίνδυνο, που είναι κυρίως η γενετική προδιάθεση, που οφείλεται σε κληρονομικά σύνδρομα, όπως το σύνδρομο Li-Fraumeni, που σχετίζεται με καρκίνο του μαστού κυρίως αλλά και άλλους καρκίνους, το σύνδρομο της οικογενούς αδενωματώδους πολυποδίασης και το σύνδρομο Gardner, που χαρακτηρίζoνται από την ύπαρξη μεγάλου αριθμού πολυπόδων στο έντερο, που μπορούν να εξελιχθούν σε καρκίνο, η νευροϊνομάτωση ή νόσος von Recklinghausen’s, στην οποία ο κίνδυνος εμφάνισης σαρκωμάτων στα περιφερικά νεύρα είναι μεγαλύτερος του 10% κ.ά.3,5

Η σχέση των σαρκωμάτων με ιογενείς λοιμώξεις άρχισε να απασχολεί την επιστημονική κοινότητα από την εμφάνιση του AIDS και τον αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ενός συγκεκριμένου σαρκώματος, του σαρκώματος Kaposi σε ασθενείς HIV θετικούς. Μεταγενέστερες μελέτες όμως αμφισβήτησαν την άμεση σχέση του HIV με το σάρκωμα Kaposi και θεώρησαν τελικά υπεύθυνο τον σεξουαλικά μεταδιδόμενο ερπητοϊό8 (HHV8).6 Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι η έκθεση σε ιονίζουσα ακτινοβολία,7 καθώς και διάφοροι χημικοί παράγοντες όπως π.χ. οι διοξίνες, ορισμένα ζιζανιοκτόνα κ.ά.8

Διάγνωση σαρκωμάτων

Τα σαρκώματα δεν προκαλούν συνήθως συμπτώματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μέχρι να αυξηθούν σημαντικά σε μέγεθος και να γίνουν πλέον συμπτωματικά λόγω της πίεσης που ασκούν σε όργανα, νεύρα ή μαλακούς ιστούς, ανάλογα με την περιοχή ή το όργανο εντόπισης με κυριότερα συμπτώματα τον πόνο, το οίδημα ή τις αιμωδίες, που παρατηρούνται κυρίως στα άκρα.

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, τη φυσική εξέταση και την απεικόνιση με αξονικές ή/και μαγνητικές τομογραφίες.9

Το PET-SCAN, που βασίζεται στην μέτρηση του βαθμού απορρόφησης μίας ραδιοεπισημασμένης σακχαρούχου ουσίας από το καρκινικό κύτταρο. Το PET χρησιμεύει για την εκτίμηση της ύπαρξης μη σαφώς απεικονιζόμενων, απομακρυσμένων μεταστάσεων χωρίς ωστόσο να είναι τελείως ξεκάθαρη η χρησιμότητά του στον καθορισμό του σταδίου (σταδιοποίηση) των σαρκωμάτων.10,11

Η βιοψία είναι καθοριστική για την διάγνωση, αλλά και την σταδιοποίηση των σαρκωμάτων και τελικά είναι εκείνη, που σε μεγάλο βαθμό θα καθορίσει και την κατάλληλη θεραπεία. Η λήψη ιστού για ιστολογική εξέταση μπορεί να γίνει είτε δια βελόνης, σαν αρχική βιοψία, είτε σαν ανοικτή βιοψία, με χειρουργική λήψη ιστού.12,13

Στα σαρκώματα μαλακών μορίων, όπως προαναφέρθηκε, περιλαμβάνεται σημαντικός αριθμός διαφορετικών ιστολογικών υπότυπων.

Η ταξινόμηση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας βασίζεται κυρίως στον ιστό προέλευσης, αλλά και στην αρχιτεκτονική τους όταν είναι αβέβαιος ο ιστός προέλευσης.14
Η ιστολογική διάγνωση και ταυτοποίηση των σαρκωμάτων βασίζεται κυρίως στην χρώση με την χρήση ειδικών μονοκλωνικών αντισωμάτων (ανοσοϊστοχημεία).
Ορισμένα σαρκώματα παρουσιάζουν θετικότητα σε συγκεκριμένους παράγοντες όπως ή δεσμίνη, οι κυτοκερατίνες κ.α.14

Από τις δεκάδες ιστολογικών τύπων, οι πιο κοινοί είναι:

  • Πλειόμορφο σάρκωμα
  • Λιποσάρκωμα, με συχνότερη εντόπιση στην οπισθοπεριτοναϊκή χώρα και τα άκρα με 3 βασικούς μορφολογικούς υπότυπους από το χαμηλού μεταστατικού δυναμικού καλά διαφοροποιημένο λιποσάρκωμα μέχρι τον επιθετικό πλειόμορφο και τον βλεννώδη υπότυπο16
  • Λειομυοσάρκωμα, από τους λείους μύες, που αναπτύσσεται συχνότερα στην οπισθοπεριτοναϊκή χώρα, την μήτρα, τον στόμαχο και τα άκρα17</sup
  • Συνοβιακό σάρκωμα, που αφορά κυρίως τις αρθρώσεις των άκρων. Η πλειονότητά τους χαρακτηρίζεται από την χρωμοσωμική αντιμετάθεση t(X;18)(p11;q11)18</sup
  • Σαρκώματα των περιφερικών νεύρων (Malignant peripheral nerve sheath tumours).Περίπου το 50% αφορά ασθενείς με νευροϊνομάτωση τύπου Ι19
  • Αγγειοσάρκωμα, που εξορμάται από τα αγγεία από διάφορα μέρη του σώματος και κυρίως την κεφαλή και τον τράχηλο και τον μαστό συνήθως μετά από έκθεση σε ακτινοβολία14

Σημαντική για τη βιοψία είναι η περιγραφή του βαθμού διαφοροποίησης του κυττάρου, που δείχνει την επιθετικότητα του όγκου.
Έχουν αναπτυχθεί διάφορα συστήματα βαθμοποίησης, ανάλογα με την διαφοροποίηση του κυττάρου, τα περισσότερα των οποίων χρησιμοποιούν 3 βαθμούς ταξινόμησης, που κατατάσσουν τα σαρκώματα σε χαμηλής, μέσης ή υψηλής διαφοροποίησης.
Η βαθμοποίηση δεν εφαρμόζεται σε όλα τα σαρκώματα, όπως στο αγγειοσάρκωμα π.χ. και κάποια άλλα, που θεωρούνται εξ ορισμού υψηλής κακοήθειας.20

Το στάδιο δείχνει την έκταση της νόσου και η σταδιοποίηση είναι απαραίτητη τόσο για την θεραπευτική απόφαση όσο και για τον καθορισμό της πρόγνωσης.
Για την σταδιοποίηση χρησιμοποιείται κυρίως, το κοινό για τους περισσότερους όγκους, σύστημα ΤΝΜ (T=tumour, N=nodes, M=metastases) με κάποιες διαφορές μεταξύ των σαρκωμάτων των άκρων/κορμού και οπισθοπεριτοναίου.
Το στάδιο είναι καθοριστικό για την θεραπευτική αντιμετώπιση και την πρόγνωση.21

Θεραπεία σαρκωμάτων

Για τη θεραπευτική απόφαση και την σωστή αντιμετώπιση είναι απαραίτητο το Ογκολογικό Συμβούλιο, που πρέπει να απαρτίζεται από έμπειρους ειδικούς, οι οποίοι πρέπει να λαμβάνουν υπόψιν και τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες (π.χ. NCCN, ESMO).

Βασικός στόχος της θεραπείας είναι η ίαση στα αρχικά στάδια και η μακρά επιβίωση, αλλά και η αποφυγή τοπικής υποτροπής, η διατήρηση της λειτουργικότητας για τα σαρκώματα των άκρων και η χαμηλή νοσηρότητα.

Η θεραπεία συνήθως είναι συνδυασμένη, χειρουργική ή/και ακτινοθεραπεία για τα εντοπισμένα ή τοπικά προχωρημένα σαρκώματα ή συστηματική θεραπεία, όπως η χημειοθεραπεία για τη μεταστατική νόσο.23

Η Χειρουργική είναι η θεραπεία εκλογής για τα εντοπισμένα σαρκώματα, πρέπει να γίνεται από άτομα με υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία και έχει σαν σκοπό την πλήρη εξαίρεση του όγκου με «καθαρά» εγχειρητικά όρια, ώστε να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος τοπικής υποτροπής.

Για τα σαρκώματα των άκρων είναι σημαντική η διατήρηση της αρτιότητας και λειτουργικότητας του άκρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν μπορεί να αποφευχθεί, δυστυχώς, ο ακρωτηριασμός. Η συνδυασμένη προεγχειρητική θεραπεία μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή του ακρωτηριασμού και της διατήρησης της λειτουργικότητας.24,25,26

Η Ακτινοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε συνδυασμό με την χειρουργική κυρίως στα σαρκώματα των άκρων πριν, με σκοπό την μείωση του όγκου και την δυνατότητα πλήρους χειρουργικής εξαίρεσης ή μετά σαν συμπληρωματική θεραπεία, που έχει σαν σκοπό την πλήρη εξαφάνιση των καρκινικών κυττάρων, ειδικότερα σε μεγάλους όγκους > 5 cm. Η προεγχειρητική εφαρμογή της ακτινοθεραπείας μείωσε τον αριθμό των ακρωτηριασμών και βελτίωσε την αποτελεσματικότητα της χειρουργικής χωρίς όμως να επηρεάσει σημαντικά την συνολική επιβίωση, σύμφωνα με τις περισσότερες μελέτες.

Υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τόσο της προ- όσο και της μετεγχειρητικής ακτινοθεραπείας. Η μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία επιτρέπει την ακριβέστερη παθολογοανατομική διάγνωση και προκαλεί λιγότερες επιπλοκές στο εγχειρητικό τραύμα. Συγκριτικές μελέτες δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές στην αποτελεσματικότητα μεταξύ των δύο μεθόδων.

Νεότερες μέθοδοι ακτινοθεραπείας (π.χ. IMRT, βραχυθεραπεία) βελτιώνουν την αποτελεσματικότητά της μειώνοντας παράλληλα την τοξικότητα.26,27,28,29 Δεν είναι απόλυτα σαφής ο ρόλος της Χημειοθεραπείας στην εντοπισμένη νόσο κυρίως των σαρκωμάτων των άκρων. Μπορεί να χορηγηθεί σε συνδυασμό με την ακτινοθεραπεία πριν ή μετά την χειρουργική εξαίρεση.

Σκοπός του προεγχειρητικού συνδυασμού με την ακτινοθεραπεία είναι η μείωση του όγκου και η πληρέστερη χειρουργική εξαίρεση. Δεν υπάρχει ομοφωνία ως προς τα φάρμακα εκλογής.

Η Χημειοθεραπεία όμως είναι η θεραπεία εκλογής στη μεταστατική νόσο. Στα δραστικά φάρμακα περιλαμβάνονται οι ανθρακυκλίνες, η ιφωσφαμίδη, το trabectedin, οι ταξάνες και η γεμσιταμπίνη.30,31,32,33,34

Οι θεραπείες με κυτταρικούς στόχους, όπως το pazopanib (δραστικό σε όλα τα σαρκώματα εκτός των λιποσαρκωμάτων), το olaratumab (δραστικό σε θεραπεία ενήλικων ασθενών με προχωρημένο σάρκωμα που δεν έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία με δοξορουβικίνη) και τοimatinib (δραστικό στους στρωματικούς όγκους του γαστρεντερικού, GIST και το δερματοϊνοσάρκωμα) έχουν επίσης θέση στην αντιμετώπιση των σαρκωμάτων μαλακών μορίων.35

Πρόγνωση σαρκωμάτων

Η πρόγνωση στην Ογκολογία αναφέρεται στην πενταετή επιβίωση, δηλαδή στο ποσοστό των ασθενών, που επιβιώνουν για τουλάχιστον 5 χρόνια από την στιγμή της διάγνωσης. Σε αυτούς περιλαμβάνονται και εκείνοι που θα ζήσουν πολύ παραπάνω καθώς και εκείνοι που θα ιαθούν.

Διακρίνουμε σαν προγνωστικούς παράγοντες κυρίως τον ιστολογικό τύπο, τον βαθμό διαφοροποίησης και το μέγεθος του όγκου. Σε μελέτη του Massachusetts General Hospital, όγκοι < 2,5 cm είχαν μόνο 6% πιθανότητα μετάστασης σε σχέση με όγκους 15 ->20 cm, που μεθίστανται σε ποσοστό από 58 – 83% αντίστοιχα.22 Οι μισοί (50%) από τους ασθενείς με σάρκωμα μαλακών μορίων, θα ζήσουν πάνω από 5 χρόνια (στατιστική του National Cancer Institute-NCI των ΗΠΑ). Η πρόγνωση δεν έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Η σχετική 5ετής επιβίωση (στην οποία συμπεριλαμβάνονται και εκείνοι που θα πεθάνουν από άλλες αιτίες) είναι 83% για τους ασθενείς με εντοπισμένο σάρκωμα, 54% για ασθενείς με τοπικά προχωρημένο σάρκωμα και 16% για τους ασθενείς με απομακρυσμένες μεταστάσεις.
Για τα σαρκώματα των άνω και κάτω άκρων, η 5ετής συνολική επιβίωση ανά στάδιο είναι: 90% για το στάδιο Ι, 81% για το στάδιο ΙΙ και 56% για το στάδιο ΙΙΙ. Δεν υπάρχουν σαφή δεδομένα για το στάδιο IV.37

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Uptodate, patient education: soft tissue sarcoma (The Basics)
  2. Surveillance, Epidemiology, and End Results (SEER) Program (https://www.seer.cancer.gov).
  3.  Lahat G, Lazar A, Lev D: Sarcoma epidemiology and etiology: potential environmental and genetic factors. Surg Clin North Am. 2008, 88 (3): 451-481. 10.1016/j.suc.2008.03.006
  4. Howlader N, Noone AM, Krapcho M, Neyman N, Aminou R, Waldron W, Altekruse SF, Kosary CL, Ruhl J, Tatalovich Z, Cho H, Mariotto A, Eisner MP, Lewis DR, Chen HS, Feuer EJ, Cronin KA, Edwards BK, : SEER Cancer Statistics Review, 1975–2008. https://seer.cancer.gov/csr/1975_2008/ based on November 2010 SEER data submission, posted to the SEER web site, 2011, National Cancer Institute. Bethesda, MD,
  5. Pollack IF, Mulvihill JJ: Neurofibromatosis 1 and 2. Brain Pathol. 1997, 7: 823- 836. 10.1111/j.1750-3639.1997.tb01067.x Kedes DH, Operskalski E, Busch M, Kohn R, Flood J, Ganem D: The seroepidemiology of human herpesvirus 8 (Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus): distribution of infection in KS risk groups and evidence for sexual transmission. Nat Med. 1996, 2 (8): 918-924. 10.1038/nm0896-918
  6. Kedes DH, Operskalski E, Busch M, Kohn R, Flood J, Ganem D: The seroepidemiology of human herpesvirus 8 (Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus): distribution of infection in KS risk groups and evidence for sexual transmission. Nat Med. 1996, 2 (8): 918-924. 10.1038/nm0896-918
  7. Rubino C, Shamsaldin A, Lê MG, Labbé M, Guinebretière JM, Chavaudra J, de Vathaire F: Radiation dose and risk of soft tissue and bone sarcoma after breast cancer treatment. Breast Cancer Res Treat. 2005, 89 (3): 277-288. 10.1007/s10549-004-2472-8
  8. Comba P, Ascoli V, Belli S, Benedetti M, Gatti L, Ricci P, Tieghi A: Risk of soft tissue sarcomas and residence in the neighbourhood of an incinerator of industrial wastes. Occup Environ Med. 2003, 60 (9): 680-683. 10.1136/oem.60.9.680
  9. Sinha S, Peach AH. Diagnosis and management of soft tissue sarcoma. BMJ 2010; 341:c7170.
  10. Johnson GR, Zhuang H, Khan J, et al. Roles of positron emission tomography withfluorine-18 deoxyglucose in the detection of local recurrent and distant metastatic sarcoma. Clin Nucl Med 2003; 28:815.
  11. Völker T, Denecke T, Steffen I, et al. Positron emission tomography for staging of pediatric sarcoma patients: results of a prospective multicenter trial. J Clin Oncol 2007; 25:5435.
  12. Strauss DC, Qureshi YA, Hayes AJ, et al. The role of core needle biopsy in the diagnosis of suspected soft tissue tumours. J Surg Oncol 2010; 102:523.
  13. Rougraff BT, Aboulafia A, Biermann JS, Healey J. Biopsy of soft tissue masses: evidence-based medicine for the musculoskeletal tumor society. Clin Orthop Relat Res 2009; 467:2783.
  14. Fletcher CDM, Bridge JA, Hogendoorn PCW, Mertens F. World Health Organization Classification of tumours of soft tissue and bone, 4th ed, IARC Press, Lyon 2013.
  15. Italiano A, Di Mauro I, Rapp J, et al. Clinical effect of molecular methods in sarcoma diagnosis (GENSARC): a prospective, multicentre, observational study. Lancet Oncol 2016; 17:532.
  16. Conyers R, Young S, Thomas DM. Liposarcoma: molecular genetics and therapeutics. Sarcoma 2011; 2011:483154.
  17. Svarvar C, Böhling T, Berlin O, et al. Clinical course of nonvisceral soft tissue leiomyosarcoma in 225 patients from the Scandinavian Sarcoma Group. Cancer 2007; 109:282.
  18. Gronchi A, Lo Vullo S, Colombo C, et al. Extremity soft tissue sarcoma in a series of patients treated at a single institution: local control directly impacts survival. Ann Surg 2010; 251:506.
  19. Woodruff JM, Kourea HP, Louis DN, Schiethauer BW. Malignant peripheral nerve sheath tumour (MPNST). In: World Health Organization Classification of Tumours: Pathology and genetics of Tumours of the nervous system, Kleihues P, Cavenee WK (Eds), IARC Press, Lyon 2000. p.172.
  20. Coindre JM, Terrier P, Guillou L, et al. Predictive value of grade for metastasis development in the main histologic types of adult soft tissue sarcomas: a study of 1240 patients from the French Federation of Cancer Centers Sarcoma Group. Cancer 2001; 91:1914.
  21. AJCC (American Joint Committee on Cancer). Cancer Staging Manual, 7th edition, Edge SB, Byrd DR, Compton CC, et al (Eds), Springer, New York 2010. p.291.
  22. Treatment of the patient with stage M0 soft tissue sarcoma. Suit HD, Mankin HJ, Wood WC, Gebhardt MC, Harmon DC, Rosenberg A J Clin Oncol. 1988;6(5):854
  23. Gustafson P, Dreinhöfer KE, Rydholm A. Soft tissue sarcoma should be treated at a tumor center. A comparison of quality of surgery in 375 patients. Acta Orthop Scand 1994; 65:47.
  24. Rosenberg SA, Tepper J, Glatstein E, et al. The treatment of soft-tissue sarcomas of the extremities: prospective randomized evaluations of (1) limb-sparing surgery plus radiation therapy compared with amputation and (2) the role of adjuvant chemotherapy. Ann Surg 1982; 196:305.
  25. ESMO/European Sarcoma Network Working Group. Soft tissue and visceral sarcomas: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and followup. Ann Oncol 2014; 25 Suppl 3:iii102.
  26. Williard WC, Hajdu SI, Casper ES, Brennan MF. Comparison of amputation with limb-sparing operations for adult soft tissue sarcoma of the extremity. Ann Surg 1992; 21Yang JC, Chang AE, Baker AR, et al.
  27. Yang JC, Chang AE, Baker AR, et al. Randomized prospective study of the benefit of adjuvant radiation therapy in the treatment of soft tissue sarcomas of the extremity. J Clin Oncol 1998; 16:197
  28. Local control of soft tissue sarcoma of the extremity: the experience of a multidisciplinary sarcoma group with definitive surgery and radiotherapy. Eur J Cancer 1994; 30A:746.
  29. Mundt AJ, Awan A, Sibley GS, et al. Conservative surgery and adjuvant radiation therapy in the management of adult soft tissue sarcoma of the extremities: clinical and radiobiological results. Int J Radiat Oncol Biol Phys 1995; 32:977.
  30. Eilber FR, Eckardt JJ, Rosen G, et al. Neoadjuvant chemotherapy and radiotherapy in the multidisciplinary management of soft tissue sarcomas of the extremity. Surg Oncol Clin N Am 1993; 2:611.
  31. Rahóty P, Kónya A. Results of preoperative neoadjuvant chemotherapy and surgery in the management of patients with soft tissue sarcoma. Eur J Surg Oncol 1993; 19:641.
  32. Toma S, Canavese G, Grimaldi A, et al. Concomitant chemo-radiotherapy in the treatment of locally advanced and/or metastatic soft tissue sarcomas: experience of the National Cancer Institute of Genoa. Oncol Rep 2003; 10:641.
  33. Palassini E, Ferrari S, Verderio P, et al. Feasibility of Preoperative Chemotherapy With or Without Radiation Therapy in Localized Soft Tissue Sarcomas of Limbs and Superficial Trunk in the Italian Sarcoma Group/Grupo Español de Investigación en Sarcomas Randomized Clinical Trial: Three Versus Five Cycles of Full-Dose Epirubicin Plus Ifosfamide. J Clin Oncol 2015; 33:3628.
  34. Soft tissue and visceral sarcomas: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up The ESMO/European Sarcoma Network Working Group Annals of Oncology, Volume 25, Issue suppl_3, 1 September 2014,
  35. Ther Clin Risk Manag. 2016; 12: 941–955. Published online 2016 Jun 9 Pazopanib in the management of advanced soft tissue sarcomas Lee D Cranmer,1 Elizabeth T Loggers,2 and Seth M Pollack2
  36. Targeted Therapy for Gastrointestinal Stromal Tumor American Cancer Society, 2018
  37. Survival by Stage of Soft Tissue Sarcoma American Cancer Society, 2016
Σας φάνηκε χρήσιμη η δημοσίευση;

Συνδεθείτε ως επιστήμονας υγείας

Είσοδος